Berichten

De Private Judge

Geplaatst op | Bericht

Wie in het familierecht werkzaam is, weet dat het verkrijgen van een echtscheidingsuitspraak een fluitje van een cent is, maar dat het regelen van de gevolgen van een echtscheiding vaak een langdurig en ingewikkeld proces. Dat geldt met name voor de afwikkeling van het vermogensrechtelijke deel van een scheiding. Of dat nu gebeurt in goed onderling overleg, dan wel via de rechter: als er bij de afwikkeling problemen ontstaan, is er gedurende een lange periode sprake van onzekerheid, kost het oplossen van de problemen veel geld en blijft het de vraag of de oplossing correct is. Daarvoor bestaat vanaf 1 september 2018 een alternatief: “de Private Judge”.

Er zijn twee manieren om te komen tot een vermogensverrekening en/of -verdeling: de betrokkenen nemen, al dan niet met behulp van derden, een beslissing daarover in eigen hand of ze dragen de beslissing op aan derden. Zelf trachten tot een oplossing te komen kan via de weg van mediation ten overstaan van een advocaat-scheidingsmediator. Partijen kunnen ook zelf tot oplossingen komen via de weg van collaborative practice. Dat is een wijze van geschiloplossing, die de laatste jaren ook in Nederland regelmatig wordt gekozen. Partijen hebben ieder een advocaat, die tevens mediator is. Samen met hem of haar benoemen zij een coach onder wiens of wier leiding het proces plaatsvindt. Bovendien kiezen zij in voorkomende gevallen een financial, die evenals de coach neutraal is. Alle hulppersonen zijn tevens mediator en aangesloten bij de Vereniging van Collaborative Practioners. Als derden moeten beslissen, is dat vrijwel altijd de rechter. Voor een gerechtelijke procedure is bijstand van een advocaat(-scheidingsmediator) noodzakelijk. Vermogensrechtelijke uit een scheiding voortvloeiende geschillen kunnen immers vrijwel nooit zonder advocaat door een rechter worden opgelost. Bovendien is daarvoor de helpende hand van een deskundige onontbeerlijk. Geen verplichte procesvertegenwoordiging is er als partijen ervoor kiezen het geschil in plaats van aan een overheidsrechter voor te leggen aan één of drie arbiters. Sinds 1 maart 2012 heeft het Nederlands Arbitrage Instituut (N.A.I.) een “familiekamer”, die bemenst wordt door ruim twintig deskundige familierechtarbiters. Hoewel de arbitrale familierechtkamer van het N.A.I. in een leemte zou kunnen voorzien, moet worden geconstateerd dat de afgelopen zes jaar van die mogelijkheid nauwelijks gebruik is gemaakt.

Vanaf 1 september 2018 zullen Bart Breederveld en Louis Zonnenberg een wijze van geschilbeslechting toevoegen aan de bestaande mogelijkheden door de oprichting van het instituut: “Private Judge”. Die is op verzoek van beide partijen in staat om binnen enkele maanden een eindoordeel te geven in de vorm van een eindbeslissing of een deelbeslissing ten aanzien van vermogensrechtelijke onderwerpen, die aan hem worden voorgelegd. Daarmee wordt in een leemte voorzien. De juridische wegen kosten immers heel veel tijd, terwijl via de Private Judge binnen enkele maanden een eindbeslissing kan worden verkregen. Als partijen binnen die korte tijd een definitief oordeel willen verkrijgen over een onderwerp of een deelonderwerp, dat hen verdeeld houdt, kan de Private Judge een dergelijke beslissing op korte termijn nemen. Beide Private Judges zijn goed ingevoerd in het relatievermogensrecht. Zij hebben zich wetenschappelijk daarin verdiept en hebben ieder bijna veertig jaar ervaring met het oplossen van geschillen op het gehele relatievermogensrechtelijke terrein.

De Private Judge voorziet in de Verenigde Staten in een groeiende behoefte. Dat kan ook in Nederland. Een Private Judge kan worden ingeschakeld als partijen in een scheidingsmediation twisten over een specifiek aspect, zoals vergoedingsvorderingen, zaaksvervanging, afwikkeling van een verrekenvordering etc. Dan kunnen de vragen aan de Private Judge worden voorgelegd, die daarover een definitief oordeel geeft, waarna de scheidingsmediation kan worden hervat. Zijn partijen in een scheidingsprocedure gewikkeld, dan kunnen zij desgewenst de afwikkeling van de vermogensrechtelijke kant opdragen aan de Private Judge. De rechter kan de rest doen. Overweegt de rechter een benoeming van een deskundige, omdat hij onvoldoende inzicht heeft in de samenstelling (en omvang) van de ontbonden huwelijksgemeenschap of omdat hij nadere gegevens nodig heeft om te kunnen beslissen over een verrekenvordering, dan kan de rechter partijen ook voorstellen de beslissing over de gehele verdeling of verrekening of over een specifiek onderdeel daarvan neer te leggen bij de Private Judge. Wordt in de toekomst een regierechter benoemd, dan kan het zijn dat hij of zij specifieke deskundigheid met betrekking tot de verdeling of verrekening mist. Die deskundigheid kan de regierechter “inhuren” door de zaak op dit punt te verwijzen naar de Private Judge, die een deskundige eindbeslissing zal geven met betrekking tot de verdeling en/of verrekening. In vele andere gevallen hebben scheidenden een definitieve uitspraak over een (ingewikkeld) vermogensrechtelijk probleem nodig. In die bestaande leemte kan de Private Judge voorzien.

Heeft u vragen naar aanleiding van dit artikel of heeft u andere familierechtelijke vragen, neemt u dan gerust vrijblijvend contact op met Louis Zonnenberg of andere leden van de sectie familierecht